Χρειάστηκαν δυο εβδομάδες απερίγραπτης βαναυσότητας από το καθεστώς του Αχμεντινετζάντ για να περιοριστούν (τουλάχιστον καθώς γράφονται αυτές οι γραμμές) οι ταραχές που συγκλόνισαν την Τεχεράνη και άλλα αστικά κέντρα του Ιράν. Η ιρανική κοινωνία μετρά τουλάχιστον 17 νεκρούς και εκατοντάδες συλληφθέντες σε μια σύγκρουση που πυροδοτήθηκε από τη διαμάχη στο εσωτερικό της κυρίαρχης ελίτ αλλά προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις σε ολόκληρο τον κοινωνικό ιστό.

Καθώς οι αξιόπιστες πληροφορίες από το εσωτερικό του Ιράν έρχονται με το σταγονόμετρο (παρά τη μυθική παρουσία του Ιντερνετ) είναι ακόμη πολύ νωρίς για να αξιολογήσουμε την πολιτική και ταξική σύνθεση που έλαβαν οι διαδηλώσεις τις τελευταίες ημέρες. Είναι βέβαιο ότι τα ανώτερα στρώματα της νεολαίας, που κατέβηκαν πρώτα στο δρόμο, βρήκαν αργότερα στο πλευρό τους ευρύτερες ομάδες του πληθυσμού που ασφυκτιούν όχι μόνο από το αυταρχικό καθεστώς των αγιατολάδων αλλά και από την αλματώδη άνοδο της φτώχειας και της ανεργίας. Ανάμεσά τους βρέθηκαν και τα πιο μαχητικά τμήματα των μεσαίων στρωμάτων (εργατών και εμπόρων) που είχαν ήδη συγκρουστεί με τις αρχές στις εκδηλώσεις της πρωτομαγιάς αλλά και σε ορισμένα περιστατικά που σημειώθηκαν στο μπαζάρ της Τεχεράνης – το πραγματικό χρηματιστήριο της ιρανικής οικονομίας.

«Αυτό που συμβαίνει στους δρόμους του Ιράν δεν αφορά πλέον τις εκλογές και πολύ περισσότερο τη διαμάχη μεταξύ του Ραφσαντζανί και του Χαμενεϊ» υποστήριξε ο Μεχντί Κουχεστανί, ο οποίος εκπροσωπεί μια ομπρέλα ανεξάρτητων συνδικάτων τα οποία συχνά λειτουργούν με έδρα στο εξωτερικό. Ο ίδιος συμπλήρωσε ότι «οι εργάτες στο Ιράκ δεν περίμεναν την παραμικρή βελτίωση της θέσης τους από τον αρχηγό της αντιπολίτευσης Μουσαβί, τον οποίο είχαν γνωρίσει ως πρωθυπουργό αμέσως μετά την ισλαμική επανάσταση. Ήθελαν απλώς να εκφράσουν την ολοκληρωτική απογοήτευσή τους από τον Αχμεντινετζάντ. Να σημειωθεί ότι σχεδόν όλα τα ανεξάρτητα εργατικά συνδικάτα στο Ιράν βρίσκονται στην παρανομία ύστερα από τους ανηλεείς διωγμούς που υπέστησαν οι συνδικαλιστές στα τριάντα χρόνια της ισλαμικής δημοκρατίας. Όπως σημειώνουν βέβαια οι συγγραφείς Αντρές Μαλμ και Σόρα Εσμαϊλιάν, στο εξαιρετικό βιβλίο τους Iran on the Brink (Το Ιράν στα άκρα), το εργατικό κίνημα έδωσε νέα σημεία ζωής επί προεδρίας Χαταμί - η νεοφιλελεύθερη στροφή του οποίου εκτίναξε τα ποσοστά της φτώχειας και της ανεργίας.

Ενώ όμως η κοινωνική έκρηξη των ανώτερων στρωμάτων βρήκε κάποια υποστήριξη και από τη βάση, το γεγονός ότι η ένταση δεν μεταλαμπαδεύτηκε έξω από τα αστικά κέντρα μαρτυρά πολλά για την πολιτική και κοινωνική βάση του προέδρου Αχμεντινετζάντ και των υποστηρικτών του. Οι συγκρούσεις των τελευταίων εβδομάδων ίσως να αποτελούν το σημαντικότερο κοινωνικό γεγονός μετά την πτώση του Σάχη αλλά σε καμία περίπτωση δεν κατάφεραν να αγγίξουν την πλειοψηφία του πληθυσμού. Δεν χρειάζεται να σκιαγραφήσει κανείς μια αγιογραφία του Ιρανού προέδρου (και πολύ περισσότερο να τον συγκρίνει με ηγέτες της Λατινικής Αμερικής) για να καταλάβει ότι το καθεστώς των αγιατολάδων διαθέτει ακόμη ισχυρά επίπεδα νομιμοποίησης στα πλέον πληβειακά, συντηρητικά και θρησκόληπτα τμήματα του πληθυσμού.  Φυσικά η φαινομενική ηρεμία που επικρατεί στους δρόμους της Τεχεράνης δεν εξαργυρώνεται και σε πολιτικό επίπεδο για τον Αχμεντινετζάντ. Παρά το γεγονός ότι οι Φρουρού της Επανάστασης και ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης επικύρωσαν την εκλογική νίκη του προέδρου τίποτα πλέον δεν είναι το ίδιο στο πολιτικό σκηνικό. Οι δυο αντιμαχόμενες παρατάξεις της ιρανικής ελίτ έχουν διασχίσει τον Ρουβίκωνα γκρεμίζοντας στο πέρασμά τους και τις γέφυρες επιστροφής. Κάθε πλευρά έχει συνωμοτήσει για την ανατροπή των αντιπάλων της. Οι κατηγορίες που εξαπολύονται εκατέρωθεν ξεκινούν από απλά ποινικά αδικήματα και φτάνουν μέχρι την προδοσία. Οι πληγές είναι αδύνατον πλέον να επουλωθούν ακόμη και αν βρεθεί ένα προσωρινό modusVivendi.

Ο Αχμεντινετζάντ μάλιστα έπεσε θύμα της πρώτης κοινοβουλευτικής ανταρσίας όταν 180 από τους 290 βουλευτές αρνήθηκαν να παραστούν στην εθιμοτυπική τελετή που διοργάνωσε για την εκλογική του νίκη. Ανάμεσα στις ηχηρές απουσίες συμπεριλαμβάνεται και ο εκπρόσωπος του σώματος Αλί Λαριτζανί ο οποίος χαρακτηριζόταν από ξένους αναλυτές ως σάρκα εκ της σαρκός του Ιρανού προέδρου. Σε εξίσου δεινή θέση βρίσκεται και ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης της χώρας Αλί Χαμενεϊ ο οποίος έριξε όλο του το πολιτικό βάρος για να διασώσει τον Αχμεντινετζάντ. Για πρώτη φορά στα τριάντα χρόνια της ισλαμικής δημοκρατίας του Ιράν το κύρος του ανώτατου ηγέτη βρίσκεται σε τόσο χαμηλό επίπεδο – γεγονός που επιτρέπει στον σκιώδη Ραφσαντζανί να οργανώνει την αντεπίθεσή του στρατολογώντας νέους υποστηρικτές μέσα από το ιερατείο.

Το δίδυμο Αχμεντινετζάντ - Χαμενεϊ ενδέχεται να καταφύγει σε ακόμη σκληρότερες μεθόδους για να ελέγξει τους πολιτικούς του αντιπάλους γεγονός που, μακροπρόθεσμα, μόνο φθορά μπορεί να επιφέρει. Στον καιάδα της ιρανικής πολιτικής κρίσης φαίνεται πως πέφτει προσωρινά και η Αντάντ που είχε οικοδομήσει ο Αμερικανός πρόεδρος με την Τεχεράνη. Ύστερα από μια εβδομάδα σιωπής, κατά τη διάρκεια της οποίας η Ουάσινγκτον έπαιζε το ρόλο του καλού μπάτσου αφήνοντας το Λονδίνο στον παραδοσιακό ρόλο του κακού, ο Ομπάμα ήταν πλέον αναγκασμένος να καταδικάσει το κύμα βίας που εξαπέλυσε το καθεστώς εναντίον των διαδηλωτών. Ο Αχμεντινετζάντ απέτισε άμεση συγγνώμη από τον πλανητάρχη και η Ουάσινγκτον απάντησε ανακαλώντας τις προσκλήσεις που είχε αποστείλει σε Ιρανούς διπλωμάτες να παρευρεθούν (για πρώτη φορά) στους εορτασμούς για την αμερικανική εθνική γιορτή της 4ης Ιουλίου. Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ εύχονταν την επικράτηση του Μουσαβί, τώρα παρακολουθούν με αμηχανία τις εξελίξεις γνωρίζοντας ότι κάθε παρέμβασή τους θα έχει το αντίθετο του επιθυμητού αποτελέσματος – γιατί πολύ απλά, κάθε Ιρανός πολιτικός που απολαμβάνει την ανοιχτή υποστήριξη των ΗΠΑ μπορεί να θεωρεί εαυτόν καμένο από χέρι. 

Εφημερίδα ΠΡΙΝ

 


Comments

M
06/30/2009 05:01

Άρη, μήπως όλη αυτή η "μυθική παρουσία" και η επιρροή του ίντερνετ στον ιρανικό ξεσηκωμό, όπως προβάλλεται τόσο έντονα από τα μέσα -και- της χώρας μας, έχει να κάνει και με τη γνωστή πλέον υπόθεση της αστυνόμευσης του διαδικτύου και της ελεύθερίας της έκφρασης μέσω αυτού;

http://www.tvxs.gr/v15316

ο συνειρμός είναι τραβηγμένος, αλλά το ίδιο τραβηγμένες είναι και οι υπερβολές με τις οποίες μας βομβαρδίζουν.

Reply
Aris
06/30/2009 07:08

Η λέξη μυθικό ήταν σαρκαστική (βέβαια έπρεπε να την είχα βάλει σε εισαγωγικά για να γίνει κατανοητό).

Για να είμαι ειλικρινής δεν τον κατλαβαίνω τον συνειρμό.
Προσωπικά θεωρώ ότι ουδέποτε υπήρξε "επανάσταση του twitter" στο Ιράν. Ήταν ο τρόπος με τον οποίο θέλησαν τα διεθνή ΜΜΕ να αναγνώσουν μια δίκαιη κοινωνική έκρηξη την οποία επωφελήθηκαν (και εν μέρει πυροδότησαν) τμήματα της ιρανικής ελίτ για λογαριασμό τους.

Reply
M
06/30/2009 08:32

Φυσικά και η σαρκαστική χρήση του "μυθικού" ήταν εμφανής.
Αυτό που εννοώ με το συνειρμό, και με δεδομένο ότι ουδέποτε υπήρξε "επανάσταση του twitter", είναι ότι ίσως τα μίντια έχουν φουσκώσει το ρόλο που έπαιξε το ίντερνετ στην όλη ιστορία, ακριβώς για να δικαιολογήσουν την απόφαση-βόμβα του Σανιδά (το λινκ που σου έστειλα, αλλά λογικά θα το έχεις δει).παραείναι τραβηγμένο, αλλά θεωρώ πως η στοχοποίηση του διαδικτύου είναι πλέον πασιφανής.

Reply



Leave a Reply