Picture
Ένα πορτρέτο του Ομπάμα με τα χαρακτηριστικά του Μπους (ή μήπως ήταν ο Μπούς με τα χαρακτηριστικά του Ομπάμα;) φιγουράριζε στην πρώτη σελίδα της γερμανικής εφημερίδας Ντι Ταγκεστσάιτουνγκ. Και από κάτω ο τίτλος «Πόσος Μπους υπάρχει στον Ομπάμα;».

Πως αλλιώς να περιγράψεις ένα πρόεδρο που κληρονομεί από τον προκάτοχό του τέσσερα ανοιχτά πολεμικά μέτωπα και τα κάνει πέντε. Που αυξάνει τους μισθοφόρους και προσφέρει ασυλία στους βασανιστές του Πενταγώνου. Κυρίως, όμως, πώς να χαρακτηρίσεις έναν πρόεδρο ο οποίος κατέρχεται στον εκλογικό στίβο με φιλολαϊκό προφίλ και μέσα σε δώδεκα μήνες καταφέρνει απλώς να αυξήσει την φτώχεια των πολλών και τα μπόνους των λίγων.  

Ο Ομπάμα δεν ανέλαβε τα ηνία της υπερδύναμης μια οποιαδήποτε στιγμή. Εισήλθε στο Λευκό Οίκο καθώς το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα έδειχνε τα όρια της αντοχής του και η αμερικανική αστική τάξη πραγματοποιούσε ένα οικονομικό πραξικόπημα αξιώνοντας για τον εαυτό της μια από τις μεγαλύτερες αναδιανομές πλούτου στην ιστορία των ΗΠΑ. Θα ήταν αφέλεια να πιστέψει κανείς ότι σε αυτή την κρίσιμη φάση οι οικονομικές και πολιτικές ελίτ θα επέτρεπαν την αναρρίχηση στην εξουσία ενός ανθρώπου που θα έθετε υπό αμφισβήτηση τα σχέδιά τους. Κι’ όμως η Αμερική αλλά και ολόκληρη η ανθρωπότητα, αηδιασμένες από την προεδρία Μπους, είχαν ανάγκη να πιστέψουν σε ένα όνειρο. 

Οι οικονομικές αποφάσεις του Ομπάμα όχι μόνο δεν έβγαλαν την Αμερική από την κρίση αλλά αναπαρήγαγαν το πρόβλημα. Η οικονομία καζίνο είναι και πάλι κυρίαρχη στη Γουόλ Στριτ ενώ τα μπόνους των μεγαλοστελεχών ξεπερνούν, σε αρκετές περιπτώσεις τα επίπεδα πριν από το 2008. Οι Αμερικανοί φορολογούμενοι, που πλήρωσαν για τη διάσωση (αλλά όχι ουσιαστική εθνικοποίηση) των τραπεζών και της αυτοκινητοβιομηχανίας στενάζουν με ποσοστά ανεργίας που ξεπερνούν πλέον το 10%. Ένας στους εννέα Αμερικανούς πολίτες λαμβάνουν κουπόνια από το κράτος για την αγορά τροφίμων ενώ έξι εκατομμύρια πολίτες έχουν αυτά τα κουπόνια ως μοναδικό εισόδημα. Τα 50 εκατομμύρια των ανασφάλιστων δεν βρήκαν την ασφάλιση που περίμεναν καθώς ο Ομπάμα αναγκάστηκε να ψαλιδίσει το νόμο για την καθολική υγειονομική κάλυψη πριν τον περάσει  από τη γερουσία και τη βουλή των αντιπροσώπων.

Οι άνθρωποι που τον έφεραν στην εξουσία αισθάνονται προδομένοι. Ο πρώτος μαύρος πρόεδρος των ΗΠΑ έχει σήμερα το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό δημοτικότητας που έχει σημειώσει αμερικανός πρόεδρος στην μεταπολεμική περίοδο, μετά τον Ρόναλντ Ρίγκαν. Και αν η περίπτωση του Ρίγκαν μπορεί να αποδοθεί στις περιορισμένες διανοητικές του ικανότητες, ο Ομπάμα δεν έχει ούτε αυτό το ελαφρυντικό.
 
Η ιστορία σε επανάληψη

Ολοκληρώνεται σχεδόν ένας χρόνος από τη στιγμή που ο πρώτος μαύρος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών στάθηκε μπροστά στις κάμερες για να δώσει μια μεγάλη υπόσχεση. Σε ένα χρόνο από σήμερα, είπε, το Γκουαντάναμο θα έχει κλείσει. Ήταν ίσως ένα από τα μεγαλύτερα ψέματα που εκστόμισε ποτέ Αμερικανός πρόεδρος μέσα στα πρώτα 24ωρα της θητείας του. Εύκολα μπορεί να αποδώσει κανείς την αθέτηση της υπόσχεσης σε πιέσεις ή στο «ατυχές» γεγονός της βομβιστικής επίθεσης των Χριστουγέννων. Όσοι είχαν παρακολουθήσει όμως τον Αμερικανό πρόεδρο να στήνει το υπουργικό του συμβούλιου διατηρώντας σε θέσεις κλειδιά όλους τους επίορκους βασανιστές και «πολέμαρχους» του Πενταγώνου και της CIA, θα μπορούσαν εύκολα να προβλέψουν τη σημερινή κατάσταση.  Η απόφασή του να διατηρήσει στη θέση του τον υπουργό Άμυνας του Μπούς, Ρόμπερτ Γκέιτς αποτελούσε άνευ όρων παράδοση στο διαβόητο στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα. Με το ίδιο πνεύμα ο Ομπάμα όχι μόνο ανέχτηκε την ιδιωτικοποίηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων και την ανάθεση των πιο βρώμικων υποθέσεων σε εταιρείες μισθοφόρων όπως η Μπλακγουότερ αλλά επιτάχυνε τις σχετικές διαδικασίες. Τη στιγμή που τα διευθυντικά στελέχη της εταιρείας κατηγορούνταν για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας αλλά και εγκλήματα του κοινού ποινικού δικαίου η κυβέρνηση Ομπάμα ανανέωνε τα συμβόλαια των μισθοφόρων σε όλες σχεδόν τις χώρες που σήμερα τελούν υπό αμερικανική στρατιωτική κατοχή.

Ο Ομπάμα φυσικά έδειξε ότι μπορεί να χειριστεί εξίσου καλά και το κλίμα τρομουστερίας που τόσο συχνά χρησιμοποιούσε ο Τζορτζ Μπούς για να επιλύει εθνικά αλλά και διεθνή ζητήματα. Η περίπτωση της μυστηριώδους και αποτυχημένης βομβιστικής επίθεσης των Χριστουγέννων από έναν νεαρό Νιγηριανό έφερε και πάλι στο προσκήνιο το ξενοφοβικό, ρατσιστικό και τρομολαγνικό πρόσωπο της Αμερικής του 21ου αιώνα.

Έχοντας ετοιμάσει τον στρατιωτικό αλλά και προπαγανδιστικό του μηχανισμό ο νέος πρόεδρος ήταν έτοιμος να εξορμήσει προς τον υπ’ αριθμόν ένα στόχο της εξωτερική του πολιτικής - το Αφγανιστάν. Ο Μπαράκ Ομπάμα όχι μόνο αύξησε τον αριθμό των αμερικανών στρατιωτών κατά τριάντα χιλιάδες (παράλληλα με τρομακτική αύξηση των μισθοφορικών στρατευμάτων) αλλά κλιμάκωσε και τους βομβαρδισμούς στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν. Παίζοντας με τη φωτιά δεν δίστασε να μετακυλήσει ακόμη πιο επιθετικά την κρίση προς το Πακιστάν αδιαφορώντας για τις τρομακτικές συνέπειες που έχει η αποσταθεροποίηση αυτή της πυρηνικής δύναμης. Το κόστος ήταν φυσικά κολοσσιαίο σε ανθρώπινες ζωές  και στις δυο χώρες. Μέσα σε δώδεκα μόλις μήνες το πεντάγωνο του Ομπάμα πραγματοποίησε περισσότερους βομβαρδισμούς με μη επανδρωμένα αεροσκάφη από όσους είχε διατάξει όλα τα τελευταία χρόνια ο πρόεδρος Μπους. Τα στρατεύματα που κινούνταν υπό τις διαταγές του νέου στρατηλάτη αφάνιζαν από προσώπου γης ολόκληρες οικογένειες, σκότωναν εκατοντάδες γυναίκες και παιδιά ενώ σε ένα από τα τελευταία περιστατικά έφτασαν στο σημείο να εκτελέσουν εν ψυχρώ οκτώ μαθητές αφού πρώτα τους φόρεσαν χειροπέδες. Παρά τις θηριωδίες (τις οποίες στηρίζει με την παρουσία του και ο ελληνικός στρατός) η κατάσταση για τα κατοχικά στρατεύματα του Ομπάμα ήταν τραγική. Μην έχοντας υπό τον έλεγχό τους ούτε ολόκληρη την Καμπούλ αναγκάστηκαν να αποδεχθούν τις εκλογές βίας και νοθείας του προέδρου Καρζάι με την ελπίδα ότι ο μαφιόζος πρόεδρος θα κρατήσει με το μέρος τους ορισμένους από τους οπλαρχηγούς της αχανούς χώρας.  

Η εμμονή του Ομπάμα με το Αφγανιστάν και το Πακιστάν δεν οφείλεται προφανώς σε κάποιου είδους προσωπικό στοίχημα, ούτε μόνο στην ανάγκη απαγκίστρωσης από το εξίσου χαοτικό Ιράκ. Όπως εξηγούσε προ ημερών ο Ζμπίγκνιεφ Μπρεζίνσκι, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Κάρτερ και μέντορας του Ομπάμα σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, η κυριαρχία στους ενεργειακούς διαδρόμους της περιοχής απέναντι σε αντιπάλους όπως η Κίνα, η Ιαπωνία και η Δυτική Ευρώπη είναι κομβική για τα εθνικά συμφέροντα των ΗΠΑ.

Την ίδια στιγμή, μένοντας πιστός στην παράδοση που θέλει κάθε Αμερικανό πρόεδρο να πραγματοποιεί μια στρατιωτική εισβολή ή έστω έναν βομβαρδισμό, ο Ομπάμα ενορχήστρωσε το πέμπτο πολεμικό μέτωπο των ΗΠΑ βομβαρδίζοντας την Υεμένη. Επιδιώκοντας να εξασφαλίσει ακόμη μεγαλύτερη στρατιωτική παρουσία σε έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς διαδρόμους του πλανήτη αλλά και να ανακόψει την οικονομική προέλαση της Κίνας στην περιοχή, ο νέος πρόεδρος έστειλε από πολύ νωρίς στην Υεμένη ανώτατους αξιωματούχους για να προετοιμάσουν το έδαφος. Η αποτυχημένη βομβιστική επίθεση των Χριστουγέννων αλλά και η παρουσία της Αλ Κάιντα στην περιοχή έδωσαν την απαιτούμενη αφορμή για έναν ακόμη προαποφασισμένο πόλεμο.

Σχετικά πιο «συνετή», σε σχέση με τον προκάτοχό του, ήταν η στάση του Ομπάμα για το Ιράν καθώς, αν μη τι άλλο, άφησε το Ισραήλ να βρυχάται ενώ ο ίδιος παρακολουθούσε την παράσταση από σχετική απόσταση. Βλέποντας το καθεστώς της Τεχεράνης να κλυδωνίζεται από μια εσωτερική σύγκρουση των κυρίαρχων ελίτ αλλά και από μια εξέγερση μεγάλου τμήματος του πληθυσμού η Ουάσινγκτον του Ομπάμα προτίμησε να τηρήσει ορισμένες αποστάσεις. Γνώριζε φυσικά ότι ακόμη και η παραμικρή υπόνοια αμερικανικής παρέμβασης θα συσπείρωνε τη βάση του προέδρου Αχμεντινετζάντ επιφέροντας το αντίθετο από το επιθυμητό για τις ΗΠΑ αποτέλεσμα. Θα πρέπει να σημειωθεί βέβαια και το φαινομενικά παράδοξο πως ο Ομπάμα βρήκε πολύ πιο πρόσφορο έδαφος συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν με τον Αχμεντινετζάντ παρά με τους πολιτικούς του αντιπάλους. Ενδεχομένως γιατί ο τελευταίος φαίνεται να προωθεί ένα μοντέλο διακυβέρνησης με σταδιακά ανοίγματα προς το εξωτερικό αλλά και ταυτόχρονη ενίσχυση της σιδηρά πειθαρχίας στο εσωτερικό.

Ίσως το μοναδικό ανοιχτό μέτωπο που άφησε πίσω του ο Μπους στο οποίο Ομπάμα προχώρησε σε μερική αποκλιμάκωση να ήταν οι σχέσεις με τη Ρωσία. Η απόφαση να μην εγκατασταθούν τελικά τα αντιπυραυλικά συστήματα στην Πολωνία και την Τσεχία βοήθησε αισθητά τις σχέσεις με τη Μόσχα που είχαν φτάσει στο ναδίρ καθώς η ρωσική αρκούδα διεκδικούσε τα τελευταία χρόνια τη σφαίρα επιρροής της στην κεντρική Ασία αλλά και την λεηλατημένη από ξένες πολυεθνικές περιουσία της. Αν και οι σχέσεις των δυο χωρών δεν μπορεί παρά να βρεθούν και πάλι σε πορεία ρήξης στο μέλλον λόγω του ανταγωνισμού τους σε σειρά πολιτικών και οικονομικών ζητημάτων ο Ομπάμα φάνηκε να κλείνει προς στιγμήν ένα από τα δεκάδες ανοιχτά μέτωπα.

Η περίπτωση όμως της Ρωσίας ήταν σταγόνα στον Ωκεανό της αμερικανικής επιθετικότητας την οποία ανέλαβε να εκφράσει ο τελευταίος ένοικος του Λευκού Οίκου. Ένας νέος στρατηλάτης βρέθηκε στην ηγεσία ενός πληγωμένου θηρίου που μην έχοντας την ικανότητα να προβάλλει την οικονομική του ισχύ είναι αναγκασμένο να καταφεύγει όλο και συχνότερα σε πολεμικά παιχνίδια με απρόβλεπτες συνέπειες.      

Απογοήτευση παντού

Ίσως η περιοχή του πλανήτη που πίστεψε περισσότερο στο ενδεχόμενο μιας αλλαγής στην εξωτερική πολιτική της υπερδύναμης – και συνεπώς απογοητεύτηκε και περισσότερο - να ήταν η Νότια Αμερική. Η πρώτη χειραψία του νέου προέδρου με τον Ούγκο Τσάβες και το δώρο που του προσέφερε ο τελευταίος (ένα βιβλίο του Εντουάρντο Γκαλεάνο για τα εγκλήματα των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική) δεν θα αρκούσαν φυσικά για να αλλάξουν ριζικά τις σχέσεις της Ουάσινγκτον με τις αριστερές κυβερνήσεις της περιοχής. Ίσως όμως να σηματοδοτούσαν ένα μορατόριουμ. Οι προσπάθειες πραξικοπηματικής ανατροπής ή ακόμη και δολοφονίας των αριστερών ηγετών, που προτείνονταν από το περιβάλλον του Τζορτζ Μπούς, έδειχναν να ανήκουν στο παρελθόν. Μερικούς μήνες αργότερα, η απόφαση του Λευκού Οίκου να καταδικάσει, έστω και λεκτικά, το πραξικόπημα στην Ονδούρα οδήγησε ορισμένους αναλυτές  στο συμπέρασμα ότι βιώνουν μια «αλλαγή ιστορικού παραδείγματος» στην ιμπεριαλιστική ιστορία των ΗΠΑ. Δυστυχώς οι ελπίδες κατέρρευσαν σαν πύργος από τραπουλόχαρτα όταν το Πεντάγωνο ανακοίνωσε την αποστολή τουλάχιστον 800 στρατιωτών και 600 μισθοφόρων σε επτά βάσεις που παραχώρησε η Μποκοτά. Όπως προέκυψε από απόρρητα έγγραφα που ήρθαν στο φως, η μετατροπή της Κολομβίας σε μια τεράστια αμερικανική βάση (όπου στρατιώτες και μισθοφόροι θα απολαμβάνουν διπλωματική ασυλία) επιτρέπει στις ΗΠΑ να επέμβουν σε οποιονδήποτε σημείο της ηπείρου. Και όλα αυτά σε συνδυασμό με την επανεμφάνιση του τέταρτου αμερικανικού στόλου στα παράλια της Νότιας Αμερικής - η οποία αν και αποφασίστηκε επί προεδρίας Μπους τέθηκε ουσιαστικά σε εφαρμογή στα χρόνια του Ομπάμα. Η πρωτοφανής προβολή ισχύος στο μοναδικό ίσως σημείο του πλανήτη, το οποίο αμφισβητεί την αμερικανική ηγεμονία όχι μόνο σε στρατιωτικό και πολιτικό επίπεδο αλλά και σε ιδεολογικό, είναι ενδεικτική των προθέσεων και της νέας κυβέρνησης να επιβληθεί στους νότιους γείτονές της. Δεν θα ήταν υπερβολή να σημειώσουμε ότι και σε αυτή την περίπτωση η πολιτική της κυβέρνησης Ομπάμα είναι αισθητά πιο φιλοπόλεμη και επιθετική σε σχέση με αυτή του Τζορτζ Μπούς.

Σε αντίθεση με τη Λατινική Αμερική που μπορούσε να τρέφει ορισμένες ελπίδες στις πρώτες εβδομάδες της προεδρίας Ομπάμα τα παλαιστινιακά εδάφη μπορούσαν εξ’αρχής να προβλέψουν τη μοίρα που τους ανέμενε. Με την επιλογή της Χίλαρι Κλίντον στη θέση της υπουργού Εξωτερικών και του Τζο Μπάιντεν ως αντιπροέδρου ο Ομπάμα είχε ενδώσει από την πρώτη στιγμή στα πανίσχυρα ισραηλινά λόμπι της Ουάσινγκτον. Επιβεβαιώνοντας την παράδοση που θέλει το κόμμα των Δημοκρατικών να βρίσκεται πολύ πιο κοντά στο Ισραηλινό κράτος και τους εκπροσώπους του, σε σχέση με τους Ρεπουμπλικάνους ,ο Ομπάμα ανέχτηκε και δικαιολόγησε μια νέα σειρά εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας από τη στρατιωτική μηχανή του Τελ Αβίβ.

Θεωρητικά ύστερα από την εκλογή της φιλοφασιστικής κυβέρνησης Νετανιάχου στο Ισραήλ ο Αμερικανός πρόεδρος είχε μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να κρατήσει μεγαλύτερες αποστάσεις. Πέρα όμως από ορισμένα ρητορικά ξεσπάσματα για τους παράνομους εποικισμούς αλλά και για την ανάγκη δημιουργίας ενός παλαιστινιακού κράτους (θέσεις δηλαδή που εξέφραζε εν πολλοίς και η κυβέρνηση Μπους) ο νέος ένοικος του Λευκού Οίκου στάθηκε και πάλι στο πλευρό του κράτους - τρομοκράτη. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ ακόμη και η βρετανική δικαιοσύνη κίνησε διαδικασίες για τη σύλληψη ανώτατων στελεχών της ισραηλινής κυβέρνησης με κατηγορίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας ο νέος Αμερικανός πρόεδρος συνέχιζε να μπλοκάρει κάθε διεθνή προσπάθεια για τον τερματισμό της βαρβαρότητας στη Γάζα. Πολύ πιο ανησυχητική για το μέλλον είναι η απόφαση που έλαβε πριν από μερικές ημέρες η Ουάσινγκτον να διπλασιάσει τα αμερικανικά οπλικά συστήματα που αποθηκεύονται στο Ισραήλ και τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν ανά πάσα στιγμή από το Ισραήλ με το πρόσχημα της «έκτακτης εθνικής ανάγκης» (βλ για μια ακόμη απόπειρα γενοκτονίας στη Γάζα ή ακόμη και για μια επίθεση εναντίον των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν).

 

 

 

 
 

ΠΛΑΙΣΙΟ 300

Ήταν στραβό το κλίμα…

«Αυτό δεν ήταν διαπραγμάτευση, ήταν διπλωματία της κανονιοφόρου» δήλωνε πριν από μερικές ημέρες ο γνωστός Βρετανός σχολιαστής Τζορτζ Μόνμπιο σχολιάζοντας την «απόβαση» του Μπαράκ Ομπάμα στη διάσκεψη για τις κλιματικές αλλαγές στην Κοπεγχάγη. Για τον Μόνμπιο, η πολιτική Ομπάμα για το κλίμα δεν διαφέρει, στη λογική της, από τις μεθόδους που χρησιμοποίησε ο Τζορτζ Μπους προετοιμάζοντας την εισβολή και κατάληψη του Ιράκ: Αφού πρώτα απαξίωσε ολοκληρωτικά το ρόλο του ΟΗΕ επιχείρησε με απειλές και με οικονομική δωροδοκία να δημιουργήσει μια «συμμαχία των προθύμων». Ενδεικτικό της νεοαποικιοκρατικής πολιτικής που ασκήθηκε από το επιτελείο του Μπαράκ Ομπάμα είναι ότι οι Φιλιπίνες αναγκάστηκαν να αλλάξουν τη σύνθεση της αποστολής τους στην Κοπεγχάγη (απομακρύνοντας τους πιο διεκδικητικούς διαπραγματευτές τους)  λίγες μόλις ώρες από τη στιγμή που επισκέφθηκε τη χώρα η αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον. 

Χωρίς ποτέ να έχει την παραμικρή πρόθεση πραγματικής διαπραγμάτευσης με οποιαδήποτε άλλη χώρα, και κυρίως με την Κίνα, οδήγησε τις συνομιλίες σε βέβαιο αδιέξοδο. Το τελικό αποτέλεσμα της διάσκεψης, το οποίο δεν δεσμεύει κανέναν για τίποτα, γύρισε την ανθρωπότητα πιο πίσω και από το Κυότο το οποίο είχε ενορχηστρώσει ο Αλ Γκορ σε μια προσπάθεια να εισάγει τη νεοφιλελεύθερη λογική της αγοράς και στον χώρο της προστασίας του περιβάλλοντος. Ως αντάλλαγμα σε αυτή την επαίσχυντη (μη) συμφωνία οι μεγαλύτεροι ρυπαντές του πλανήτη συμφώνησαν να προσφέρουν στις υποανάπτυκτες χώρες το αστείο ποσό των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων και μάλιστα σε διάστημα δέκα χρόνων – δηλαδή λιγότερο και από το ένα έβδομο των χρημάτων που είχε καταφέρει να συγκεντρώσει ο Ομπάμα μέσα σε λίγα 24ωρα για τη διάσωση των αμερικανικών τραπεζών. Είναι προφανές, όπως σημείωνε και η καναδή συγγραφέας και δημοσιογράφος Ναόμι Κλάιν, ότι τα συγκεκριμένα χρήματα προσφέρονται με τη λογική του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου δηλαδή με γεωπολιτικά κριτήρια και με όρους που δεν σχετίζονται με το περιβάλλον αλλά με την υποταγή των υποανάπτυκτων χωρών στο κυρίαρχο οικονομικό μοντέλο.      

Ο άνθρωπος που εισήγαγε πρώτος με τόση επιτυχία τις θεωρίες της πράσινης ανάπτυξης στην προεκλογική του εκστρατεία, εμπνέοντας μάλιστα τους απανταχού αμερικανολάγνους πολιτικούς του πλανήτη, μας έδωσε και το καλύτερο δείγμα για το τι πραγματικά εστί πράσινη ανάπτυξη: Ίσως η μεγαλύτερη απάτη αλλά και απειλή που γνώρισε το περιβάλλον του πλανήτη τις τελευταίες δεκαετίες.

 

 

 

 

 


Comments




Leave a Reply