Picture
Έφριξαν οι ιέρακες της Ουάσινγκτον βλέποντας τις φωτογραφίες και τα πλάνα από την επίσκεψη του Ιρανού προέδρου Αχμεντινετζάντ στη Βραζιλία του Λούλα. Ο πρόεδρος Ομπάμα είχε προσπαθήσει να  συνετίσει τον Βραζιλιάνο ομόλογό του προειδοποιώντας τον με επιστολή του να μην ανοιχθεί στον Ιρανό ηγέτη. Και αυτός, λες και η επιστολή δεν έφτασε ποτέ στη Μπραζίλια, βγήκε δημόσια και στήριξε το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Αν και η Ουάσινγκτον δεν δείχνει να έχει χάσει την εμπιστοσύνη της στον μετριοπαθή βραζιλιάνο πολιτικό η εικόνα του Αχμεντινετζάντ να περιφέρεται στην πίσω αυλή των ΗΠΑ ενόχλησε πολλούς. 

Το Ιράν δεν είναι φυσικά ένας νέος επισκέπτης στη Νότια Αμερική. Η Τεχεράνη, στην προσπάθειά της να παρακάμψει τις αμερικανικές κυρώσεις, έχει συνάψει σειρά εμπορικών και ενεργειακών συμφωνιών με το σύνολο των αριστερών κυβερνήσεων της περιοχής. Η Βενεζουέλα του Τσάβες δημιούργησε ακόμη και κοινή αυτοκινητοβιομηχανία που λειτουργεί (έστω και με σημαντικά προβλήματα) εδώ και τρία χρόνια. Ο πρόεδρος του Ισημερινού Ραφαέλ Κορέα υπέγραψε πέρυσι συμφωνία για την κατασκευή υδροηλεκτρικών σταθμών παραγωγής ενέργειας  - ένα μεγάλο στοίχημα για τον Ισημερινό ο οποίος αντιμετωπίζει σημαντικές ελλείψεις στην ηλεκτροδότηση. Το Ιράν από την πλευρά του θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί  το χρηματοπιστωτικό σύστημα του Ισημερινού, που χρησιμοποιεί το αμερικανικό δολάριο ως εθνικό νόμισμα, για να παρακάμψει τα προβλήματα που του δημιουργούν οι αμερικανικές κυρώσεις. Εξίσου θερμές όμως είναι οι σχέσεις και με τη Νικαράγουα αλλά και τη Βολιβία που αυξάνουν διαρκώς τις εμπορικές και διπλωματικές τους επαφές.

Φυσικά η χώρα κλειδί στο λατινοαμερικανικό άνοιγμα του Ιράν είναι πάντα η Βραζιλία. Αν οι κάμερες, που παρακολουθούσαν τις χειραψίες και τα χαμόγελα του Λούλα και του Αχμεντινετζάντ, άνοιγαν για λίγο το πλάνο τους θα κατέγραφαν και τουλάχιστον 200  Ιρανούς επιχειρηματίες που ακολουθούσαν τον Ιρανό ηγέτη συνάπτοντας συμφωνίες εκατομμυρίων στους τομείς του εμπορίου και της ενέργειας. Ήδη από προηγούμενες επαφές η Βραζιλία εξασφάλισε πρόσβαση του ενεργειακού κολοσσού Petrobras στα ιρανικά κοιτάσματα ενώ οι δυο χώρες φέρονται να συζητούν ακόμη και το εμπόριο ουρανίου (η Βραζιλία βρίσκεται στη δεκάδα των χωρών με τα πλουσιότερα κοιτάσματα ουρανίου στον κόσμο). 

Η προσέγγιση, από την Τεχεράνη, χωρών οι οποίες δεν υπάγονται άμεσα η έμμεσα στη σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ οδηγεί σταδιακά στη δημιουργία ενός ιδιότυπου «αντιιμπεριαλιστικού» μετώπου στο οποίο κατά διαστήματα συμμετέχει και η Ρωσία. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Βενεζουέλα και η Νικαράγουα είναι από τις ελάχιστες χώρες στον πλανήτη που αναγνώρισαν τις αποσχισθείσες επαρχίες της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσσετίας, προσφέροντας ένα πολύτιμο διπλωματικό δώρο στη Μόσχα. Σε αντίθεση βέβαια με αντιιμπεριαλιστικούς σχηματισμούς τους παρελθόντος (από το κίνημα των αδεσμεύτων μέχρι τις συμμαχίες που σφυρηλάτησε ο αραβικός εθνικισμός του Νάσσερ) η τριάδα Ρωσίας – Ιράν - Λατινικής Αμερικής δεν διαθέτει ούτε ένα υποτυπώδες ιδεολογικό στίγμα. Η Μόσχα και η Τεχεράνη δεν αμφισβητούν σε κανένα επίπεδο το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα και απλώς συνάπτουν συμμαχίες ευχέρειας για να πουλήσουν όπλα και πρώτες ύλες ή να εξασφαλίσουν διπλωματικά στηρίγματα σε ζητήματα που τις φέρνουν αντιμέτωπες με τις ΗΠΑ και την Ε.Ε.

Αυτή η παρατήρηση, βέβαια, δεν μειώνει την ανησυχία της Ουάσινγκτον η οποία βλέπει τη λεγόμενη «πίσω αυλή» της να συνεργάζεται στενά με δυο χώρες που αμφισβητούν την επιρροή της στην Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία.

Αν και θεωρητικά ο Μπαρόκ Ομπάμα θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τη Βραζιλία του Λούλα ως άτυπο δίαυλο επικοινωνίας με την Τεχεράνη (και δεν αποκλείεται να το κάνει ήδη σε ένα βαθμό) επί του παρόντος η εικόνα του Αχμεντινετζάντ να περιοδεύει στη Λατινική Αμερική φαίνεται πως εξοργίζει τα κέντρα εξουσίας της Ουάσινγκτον. Άλλωστε οι πρόσφατες στρατιωτικές συμφωνίες του Πενταγώνου με την Κολομβία αποδεικνύουν ότι οι ΗΠΑ δεν προχωρούν στην κατεύθυνση της συνδιαλλαγής με τις αριστερές κυβερνήσεις αλλά αντίθετα στην προβολή ισχύος στην περιοχή.

Από την πλευρά του ο Βραζιλιάνος πρόεδρος, εκτός από τις εμπορικές συμφωνίες επιχειρεί να παίξει και στη μεγάλη σκακιέρα της διεθνούς διπλωματίας. Μόλις πριν από μερικές εβδομάδες πέρασαν διαδοχικά από το γραφείο του, ο ισραηλινός πρόεδρος Σιμόν Πέρες και ο επικεφαλής της παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς (για άλλη μια φορά μάλιστα είχαν και κοινή ατζέντα: ζήτησαν από τον Λούλα να μεσολαβήσει για να διακοπεί η στήριξη που παρέχει το Ιράν στη Χαμάς). Ο Λούλα θεωρεί ότι μετατρέποντας τη Βραζιλία σε επιδιαιτητή του μεσανατολικού κερδίζει πόντους για να αποκτήσει η χώρα του μια μόνιμη θέση στο συμβούλιο ασφαλείας του ΟΗΕ. Και γιατί όχι, να κερδίσει και ο ίδιος ένα νόμπελ ειρήνης – τώρα που απονέμονται και στην κουτσή Μαρία.

Εφημερίδα ΠΡΙΝ 29/11/2009
 


Comments




Leave a Reply