Picture
H συνέχεια του αφιερώματος στο περιοδικό Κ για το πρώην Ανατολικό Μπλοκ μας φέρνει στην Ουγγαρία, του Μπελογιάννη, του Καστοριάδη αλλά και της νέας φασίζουσας δεξιάς της Βουδαπέστης. 

Μιάμιση ώρα με το αυτοκίνητο με φέρνει από τη Βουδαπέστη στο χωριό Μπελογιάννης – το «μετα-κομμουνιστικό χωριό», όπως το αποκάλεσαν κάποτε οι Los Angeles Times - το χωριό που έχτισε η Ουγγαρία, στα μέσα της δεκαετίας του ’50, για να φιλοξενήσει τους ηττημένους του ελληνικού εμφυλίου. Ο ήλιος έχει ανατείλει εδώ και αρκετές ώρες αλλά η ουγγρική πεδιάδα καλύπτεται ακόμη από την πρωινή ομίχλη. Θα ήταν ειδυλλιακά εάν, για κάποια απροσδιόριστη επαγγελματική διαστροφή, δεν είχα αποφασίσει να ξεκινήσω την περιήγηση μου από το νεκροταφείο του χωριού. Είχα ακούσει για τους τάφους των ανταρτών, που αντί για σταυρό έχουν ένα κόκκινο αστέρι - πιστοί μέχρι και την τελευταία στιγμή σε όσα πίστεψαν και κυρίως σε όσα δεν πίστεψαν.
Σήμερα το αστέρι, όπως και όλα τα σύμβολα του «κομμουνιστικού» παρελθόντος, είναι απαγορευμένα, δια νόμου, στην Ουγγαρία. Στη Βουδαπέστη έφτασαν στο σημείο να οδηγήσουν στα δικαστήρια τον ιδιοκτήτη μιας πιτσαρίας επειδή χρησιμοποιούσε ένα κόκκινο αστέρι. «Και να φανταστείτε εγώ το έβαλα για να σατιρίσω τον κομμουνισμό» μου είχε πει, όταν τον επισκέφθηκα το προηγούμενο βράδυ. Μόλις κοίταξα το μενού κατάλαβα τι εννοούσε… Παρήγγειλα την πίτσα με τίτλο «Η χιονάτη και οι επτά μικροί προλετάριοι» και δεν τον ενόχλησα με περισσότερες ερωτήσεις.

Στο χωριό Μπελογιάννης όμως κανένας δεν πρόκειται να πειράξει πλέον τα κόκκινα αστέρια. «Μετά το 1989 κάποιοι μας κοίταζαν περίεργα, σαν κατάλοιπο του παρελθόντος» μου λέει ο κ. Κωνσταντίνος Ριζογιάννης, δήμαρχος του χωριού εδώ και εννέα χρόνια. Η ουγγρική κυβέρνηση μετονόμασε ένα εργοστάσιο και ένα δρόμο στη Βουδαπέστη με το όνομα Μπελογιάννης αλλά τελικά δεν πείραξε το χωριό. Παρά το γεγονός μάλιστα ότι οι Έλληνες αποτελούν πλέον μόνο το ένα τρίτο των περίπου 1200 κατοίκων οι Ούγγροι εξακολουθούν να ψηφίζουν τον Έλληνα δήμαρχο. Το ελληνικό στοιχείο, αν και μειοψηφικό, παραμένει κυρίαρχο χάρη και στην οικονομική ενίσχυση που φτάνει εδώ από την Αθήνας. Άλλωστε, εκτός από τα ελληνικά ονόματα των δρόμων και μια πέτρινη προτομή του ανθρώπου με το γαρύφαλλο, δεν υπάρχουν πλέον ορατά σημάδια που να μαρτυρούν ότι οι πρώτοι κάτοικοι του χωριού ήταν πολιτικοί πρόσφυγες του εμφυλίου. Και το πρώτο κτίριο που συναντάς μόλις περάσεις την πινακίδα «ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΑΤΕ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΣ» είναι μια ορθόδοξη εκκλησία. Βέβαια και σε αυτή την περίπτωση η απόφαση για την ανέγερσή της πάρθηκε με τους κανόνες ενός πρώην κομμουνιστικού χωριού: ο δήμαρχος χρειάστηκε να μαζέψει υπογραφές και μόνο με τη σύμφωνη γνώμη της πλειοψηφίας πήρε την τελική απόφαση.

Κοντά στην κεντρική πλατεία συναντάω δύο από τους πιο ηλικιωμένους κατοίκους του χωριού, τον Ηλία Τσαντίλα και τον Ηλία Παπαθανασίου. Μου διηγούνται ιστορίες από το Γράμμο και το Βίτσι, την αποκήρυξη του Βελουχιώτη από το ΚΚΕ, αλλά και τις διώξεις και το κλίμα τρομοκρατίας που επικράτησε μετά τον εμφύλιο. Ο κ Τσαντίλας θυμάται την ημέρα που συνάντησε τον ίδιο τον Μπελογιάννη στο κρησφύγετό του. «Μην βγεις από εδώ» του είπε «δεν ξέρεις ποιος θα θελήσει να σε σκοτώσει. Μπορεί να είναι ακόμη και συγγενείς ή φίλοι».

Και ύστερα ήρθε η περιπλάνηση στην ανατολική Ευρώπη. Βαριές δουλειές σε εργοστάσια, συνωστισμός σε κέντρα υποδοχής προσφύγων αλλά και η μόνιμη εγκατάσταση στο χωριό που έφτιαξε γι’ αυτούς η κυβέρνηση της Ουγγαρίας. «Η κυβέρνηση μας φρόντισε» λέει ο κ. Παπαθανασίου «είχε δώσει εντολή όταν ένα ελληνόπουλο χτυπά την πόρτα να του δίνουν αμέσως δουλειά».       

Μια επανάσταση, δυο ιστορίες

Το κλίμα αλλάζει απότομα όταν φέρνω στην κουβέντα την εξέγερση που σημειώθηκε το 1956 εναντίον του καθεστώτος και την εισβολή του σοβιετικού στρατού. Οι ιστορίες που μου διηγούνται τώρα θυμίζουν περισσότερο την κομματική προπαγάνδα της εποχής. «Οι αντεπαναστάτες έκαναν φριχτά εγκλήματα, σκότωναν παιδιά και έβγαζαν τα μάτια των αντιπάλων τους» λέει ο Ηλίας Τσαντίλας. «Και όταν ήρθε ο ρωσικός στρατός» συνεχίζει ο ίδιος «τα παιδιά πέταγαν βενζινοφυάλες στα άρματα μάχης αλλά οι Ρώσοι στρατιώτες είχαν εντολές να μην πυροβολούν». Πόσο διαφορετικές είναι αυτές οι διηγήσεις από τις αναλύσεις του Κορνήλιου Καστοριάδη που είχε χαρακτηρίσει τα γεγονότα εκείνης της χρονιάς σαν «την πρώτη επανάσταση μετά το δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο»; Η ιστορία βέβαια ίσως να δικαιώσει και τις δυο απόψεις: στην επανάσταση του 1956, υποστηρίζουν σήμερα αρκετοί ερευνητές, είχαν παρεισφρήσει ακροδεξιοί και πρώην συνεργάτες των ναζί, που εκτελούσαν χωρίς οίκτο, τους συμπαθούντες της Σοβιετικής Ένωσης.

Ίσως γι’ αυτό το λόγο, το ‘56 κατατρύχει ακόμη και σήμερα την Ουγγαρία. Για ορισμένους μάλιστα, ήταν μια αναφορά σε αυτή τη χρονολογία η οποία πυροδότησε τις εξελίξεις που έφεραν το τέλος του ανατολικού μπλοκ. Ήταν 28 Ιανουαρίου του 1989 όταν ο Ιμρέ Ποζσγκάι, ένας από τους μεταρρυθμιστές του ουγγρικού κομμουνιστικού κόμματος, έδωσε μια ιστορική συνέντευξη στο ραδιόφωνο της Βουδαπέστης. «Το 1956 ήταν μια λαϊκή εξέγερση απέναντι σε μια ολιγαρχική μορφή επικυριαρχίας που εξευτελίζει το έθνος» είπε ο Ποζσγκάι φωτογραφίζοντας την επικυριαρχία της Μόσχας. Ο τότε πρωθυπουργός Μίκλος Νέμεθ, που άκουγε τη συνέντευξη από το ραδιόφωνο, ένιωσε τη γη να φεύγει κάτω από τα πόδια του. Κάλεσε πανικόβλητος τον υπουργό Εξωτερικών και του ζήτησε να του αναφέρει καθημερινά κάθε πιθανή αντίδραση της Μόσχας. Το Κρεμλίνο του Γκορμπατσόφ όμως τηρούσε σιγή ιχθύος. Ο Νέμεθ καταλάβαινε πολύ καλά ότι εάν η Σοβιετική Ένωση δεν απαντούσε στην πρόκληση η Ουγγαρία θα μπορούσε σύντομα να απαγκιστρωθεί από την σφαίρα επιρροής της Μόσχας. Λίγους μήνες αργότερα η χώρα άνοιξε τα σύνορά της προς την Αυστρία χωρίς και πάλι να υπάρξει καμία αντίδραση από τον Γκορμπατσόφ. Άδικα καλούσε ο Τσαουσέσκου, από τη γειτονική Ρουμανία, τις δυνάμεις του συμφώνου της Βαρσοβίας να εισβάλουν στην Ουγγαρία για να την επαναφέρουν στην τάξη. Η ρωγμή που είχε ανοίξει στη Βουδαπέστη οδήγησε μέσα σε μερικούς μήνες στην ολοκληρωτική κατάρρευση όλων των καθεστώτων του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού. Όλα ξεκίνησαν εδώ, στη ρωγμή του χρόνου. 

Το αυγό του φιδιού

Κανένας σήμερα στη Ουγγαρία δεν φαίνεται να μετανιώνει για ότι συνέβη το 1989. Ακόμη και οι δυο ηλικιωμένοι συνομιλητές μου, στο χωριό Μπελογιάννης, δεν νοσταλγούν το παρελθόν. «Είχαμε βέβαια ασφάλεια, δωρεάν εκπαίδευση και υγεία» λέει ο Ηλίας Παπαθανασίου «αλλά μόνο μετά το 1989 οι άνθρωποι είδαν μερικές δεκάρες στην τσέπη τους». Σταματά για λίγο και ύστερα προσθέτει σκεπτικός: «τώρα βέβαια να δείτε που θα τις χάσουν και αυτές και θα είμαστε χειρότερα από πριν». Και ίσως να έχει δίκιο και αυτή τη φορά. Η οικονομική κρίση του 2008 χτύπησε αλύπητα την εξαγωγική οικονομία της Ουγγαρίας προκαλώντας συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 7% και έκρηξη της ανεργίας. Η χώρα σύρθηκε γονυπετής στις πόρτες της ΕΕ και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ζητώντας ενισχύσεις για να αποφύγει την ολοκληρωτική οικονομική κατάρρευση. Τα δάνεια ήρθαν, οι όροι που τα συνόδευαν όμως απειλούν τώρα την κοινωνική συνοχή της χώρας. Η φασίζουσα άκρα δεξιά καρπώθηκε την κοινωνική δυσαρέσκεια από την πολιτική σκληρής λιτότητας. Στις πρόσφατες ευρωεκλογές το ακροδεξιό κόμμα Jobbik ξεπέρασε το 15% τραβώντας ολόκληρο το πολιτικό σκηνικό σε ακραίες θέσεις. Το Jobbik μάλιστα δημιούργησε το 2007 την παραστρατιωτική, νεοφασιστική οργάνωση «Ουγγρική Φρουρά» τα μέλη της οποίας παρελαύνουν με σύμβολα και στολές που παραπέμπουν άμεσα στα ναζιστικά Ες Ες. (στελέχη του Jobbik ακύρωσαν την τελευταία στιγμή προγραμματισμένη συνέντευξη με το «Κ»).  

Δυστυχώς οι επανεμφανιζόμενες νεοναζιστικές οργανώσεις δεν περιορίζονται σε παρελάσεις και σε αναφορές στο «ένδοξο ιστορικό παρελθόν» - όταν δηλαδή η Ουγγαρία συμμαχούσε με τις δυνάμεις του άξονα στο δευτερο παγκόσμιο πόλεμο.  Ομάδες νεαρών πραγματοποιούν όλο και συχνότερα δολοφονικές επιθέσεις εναντίον τσιγγάνων. Σε ένα πρόσφατο περιστατικό, που συγκλόνισε την Ουγγαρία, νεοναζιστές έβαλαν φωτιά στο σπίτι όπου κατοικούσε ένας πατέρας με τον ανήλικο γιό του. Και όταν αυτοί προσπάθησαν να διαφύγουν τους πυροβόλησαν και τους σκότωσαν.

Υ.Γ Επιστρέφοντας στην Ελλάδα διάβασα για το στεφάνι που έστειλε ο Δήμος Μπελογιάννη για την κηδεία της Έλλης Παπά, της συντρόφισσας του ανθρώπου με το γαρύφαλλο.

Περιοδικό Κ, Καθημερινή


Ακούστε τη ραδιοφωνική εκπομπή στο Infowar εδώ...
 


Comments

vibram five fingers link
03/08/2011 17:14

Qin 110309
We planned our weddings vibram five finger shoes with the help of Barbie dolls and the tiny purple wild flowers growing in our side yard. We became scientists and tested concoctions of milk, orange juice, and mouthwash. We ate handfuls of vibram fivefingers kso bittersweet chocolate chips and licked peanut butter off spoons. When we ran out of sweets to eat, we snitched sugary Flintstones vitamins out of the vibram kso trek medicine cabinet. We became masters of the Kraft macaroni and cheese lunch, and we dutifully called our mother at work three times a day to give her updates on our vibram five fingers sprint adventures. But don't call too often or speak too loudly or whine too much, we told ourselves, or else they'll get annoyed and she'll get fired and the vibram five fingers classic summers will end.

Reply
Hogan link
02/06/2012 23:42

With questi giorni Shoes scarpe Hogan age divenne un vitale assessore.Prodotto Hogan nelle famose borse age borsette di alta qualità, è stato voluto l'attrice nel corso dei picture each trarre qualsiasi congregazione, not for amano when i veicoli Hogan Sito Ufficiale di borse su eventi sulla popolazione generale, stivali i scarpe Hogan with realtà lunedi ing venerdì, allo stesso " cadence " piace molto decision. In the event stai cercando calde Scarpe Hogan che sarete all'interno del punto corretto.

Reply
Woolrich link
02/08/2012 22:13

Se siete stati anche preoccupante che riempie l'inflazione sentire i vestiti fino a farvi appare estremamente grasso, si erano completamente sbagliato. Abbigliamento verso il basso la sagoma ampia può anche farvi riempire la sensazione di moda.Abbigliamento verso il basso Il design uniforme militare è molto raro, la sensazione è proprio l'inflazione piuma bilanciato l'uniforme militare, lo stereotipo.

Reply



Leave a Reply